شعبان شکری اندی

گروه شهرستان ها:با آغاز فصل تابستان و افزایش سفرها به مازندران، سواحل این استان  میزبان جمعیت انبوه گردشگران شده است اما افزایش حوادث غرق‌شدگی ، کمبود امکانات رفاهی و به ویژه حجم زیاد زباله های رها شده، به دغدغه همیشگی  این استان تبدیل شده است.
مازندران با برخورداری از طبیعتی ویژه، همواره در طول سال مقصد هزاران گردشگر از سراسر ایران بوده و به این ترتیب صنعت گردشگری استان رونق خوبی یافته ، اما به رغم این موضوع متاسفانه سود حاصل از این صنعت کمتر هزینه امور رفاهی گردشگران می شود و تنها عایدی مسافران، گرانی روزافزون کرایه ویلا و دیگر هزینه های سفر در این استان است و خبری هم از نظارت نهاد های ذیربط نیست.در کنار تأمین امنیت گردشگران، پاکسازی و زیباسازی سواحل، توسعه فضای سبز، ایجاد بوستان‌های ساحلی و فراهم کردن فضاهای تفریحی و رفاهی نیز می‌تواند به افزایش ماندگاری مسافران، رونق گردشگری و تقویت اقتصاد محلی کمک کند.
سواحل خطرناک مازندران
اما فارغ از این موضوع، عمق متغیر دریا، وجود گرداب‌های زیرسطحی، ساخت و سازهای چندین دهه پیش در زمان پسروی دریا، ورود رودخانه‌ها و ایجاد جریانات کششی ، سواحل مازندران را به یکی از سواحل پرخطر شمال ایران و حتی جهان بدل کرده است.
این در حالی است که مساحت اندک سواحل تحت  نظر ناجیان غریق، سالانه زمینه ساز مرگ شماری   از هموطنانمان بر اثر غرق شدگی می شود؛ در حالی که مسئولان استانی می توانند با اتخاذ تدابیر لازم  نظیر توسعه طرح سالم سازی دریا و افزایش سواحل تحت نظارت ،این معضل را تا حد زیادی کاهش دهند.
دریای خزر هر تابستان با موج‌های آرام و سواحل شلوغ، هزاران مسافر را به مازندران می‌کشاند؛ اما پشت این چهره فریبنده، واقعیتی تلخ پنهان است؛ واقعیتی که هر سال با مرگ شماری از شناگران، به‌ویژه در مناطق خارج از طرح‌های سالم‌سازی، تکرار می‌شود.
اما در این میان علت تمامی غرق شدگی ها را هم نمی  توان فقط مرتبط با قصور مسئولان در افزایش نظارت بر سواحل دانست. کارشناسان می‌گویند بسیاری از این مرگ‌ها نه به دلیل ناتوانی در شنا، بلکه به علت ناآگاهی از رفتار دریا و بی‌توجهی به هشدارها رخ می‌دهد.
شنا در دریا، برخلاف تصور بسیاری از مسافران، تفاوت اساسی با شنا در استخر دارد. جریان‌های شکافنده، تغییر ناگهانی عمق آب، امواج و شرایط متغیر جوی، حتی شناگران حرفه‌ای را هم در معرض خطر قرار می‌دهد. با این حال، هر سال شماری از گردشگران با نادیده گرفتن تابلوهای هشدار و ورود به مناطق ممنوعه، جان خود را از دست می‌دهند.
۷۴نفر در مازندران غرق شدند
بر اساس اعلام روابط عمومی پزشکی قانونی مازندران، پارسال ۶۰نفر بر اثر غرق شدگی در دریا جان باختند که ۵۶نفر مرد و ۴نفر زن بودند. همچنین ۵۸نفر از این افراد در مناطق غیرمجاز و ۲مرد در محدوده‌های مجاز غرق شدند.
در سال ۱۴۰۳ نیز ۵۴ نفر در دریا غرق شدند  که ۳ نفر در محدوده مجاز و ۵۱ نفر در محدوده غیرمجاز جان باختند.این افزایش آمار وقتی خطرناک تر می شود که آمارهای امسال هم از افزایش شمار جانباختگان در مقایسه با مدت مشابه پارسال حکایت دارد.
آزادسازی سواحل و افزایش مناطق حادثه‌خیز
نایب‌رئیس هیأت نجات غریق و غواصی استان مازندران با اشاره به پسروی دریا و اجرای طرح آزادسازی سواحل گفت: در سال‌های گذشته، دسترسی مردم به تمام سواحل استان آزاد شده است. در گذشته، دسترسی عمومی به برخی سواحل امکان‌پذیر نبود، اما پسروی دریا و آزادسازی سواحل، دسترسی به مناطق حادثه‌خیز را افزایش داده و در نتیجه، خطر حوادث نیز بیشتر شده است.
ندا باقری افزود: طرح سالم‌سازی دریا هر سال از نخستین روز تیر آغاز می‌شود و تا پایان شهریور ادامه دارد؛ اما به دلیل حضور مسافران پیش از آغاز تابستان، ناجیان غریق از نیمه خرداد در برخی مناطق مستقر می‌شوند. با توجه به شرایط جوی و میزان حضور مسافران، گاهی فعالیت این طرح تا ۱۵مهر نیز ادامه پیدا می‌کند .
به گفته وی، حدود ۲هزار ناجی غریق در مناطق حادثه‌خیز، طرح‌های دریایی، بخش خصوصی و نهادهای مختلف فعالیت دارند و شمار آنان بر اساس میزان استقبال گردشگران و شرایط مناطق حادثه‌خیز تعیین می‌شود .
باقری با تأکید بر ضرورت شنا در نقاط حفاظت‌شده گفت: متأسفانه برخی گردشگران با وجود نصب تابلوهای «شنا ممنوع»، حتی به صورت خانوادگی وارد آب می‌شوند. در چنین شرایطی احتمال وقوع حادثه بسیار زیاد است و گاهی ناچاریم برای این مناطق نیز ناجی در نظر بگیریم.وی با اشاره به مسئولیت‌پذیری ناجیان حتی خارج از ساعات کاری، به حادثه سال گذشته در ساحل نور اشاره کرد و افزود: مرحوم «حسن غلامی»، ناجی باسابقه مازندران، هنگام نجات اعضای یک خانواده ۶نفره، پس از نجات نفر پنجم، همراه با پدر خانواده جان باخت. این حادثه پس از پایان ساعت کاری وی رخ داد.
نایب‌رئیس هیأت نجات غریق و غواصی مازندران ادامه داد: امسال ۵۰طرح دریا فعال شده است؛ اما متأسفانه برخی طرح‌ها از نظر خدمات‌رسانی وضعیت مطلوبی ندارند و در بسیاری از موارد با استقبال کافی مواجه نمی‌شوند.
وی همچنین از فعالیت ۲۰غواص زن و مرد در استان خبر داد و گفت: این غواصان با هماهنگی فدراسیون نجات غریق و غواصی کشور آموزش‌های لازم را می‌بینند و در صورت بروز حوادث دریایی به کار گرفته می‌شوند.
بی‌توجهی به علائم هشداردهنده
بهرام جعفری که ۳۴سال به عنوان ناجی در سواحل این شهرستان فعالیت دارد، در گفتگو با خبرنگار اطلاعات ،بی‌توجهی مسافران به علائم هشداردهنده و شنا در مناطق خارج از طرح را از مهم‌ترین چالش‌های ناجیان دانست و گفت: برافراشته شدن پرچم سیاه به معنای ممنوع بودن شنا، پرچم قرمز نشانه نیمه‌توفانی بودن دریا و پرچم سفید نشان‌دهنده عادی بودن شرایط است. با این حال، بسیاری از مسافران به این علائم توجه کافی نمی‌کنند و بدون در نظر گرفتن شرایط جوی و وضعیت دریا وارد آب می‌شوند.جعفری آمادگی جسمانی بالا و آشنایی با اصول امداد و نجات را از مهم‌ترین الزامات فعالیت ناجیان غریق برشمرد و گفت: پس از نجات شناگر حادثه دیده، ناجی باید تا رسیدن نیروهای امدادی، اقدامات اولیه، احیای قلبی ـ ریوی و کمک‌های اضطراری را انجام دهد تا شانس زنده ماندن فرد افزایش یابد.
وی با گلایه از کمبود امکانات ناجیان غریق تصریح کرد: وجود جت‌اسکی در پارکینگ‌ها و طرح‌های ساحلی می‌تواند به کاهش شمار جانباختگان کمک کند. بسیاری از حوادث در فاصله‌ بیشتر از ساحل رخ می‌دهد و رسیدن ناجی با شنا زمان زیادی می‌برد. در چنین شرایطی، جت‌اسکی می‌تواند در مدت کوتاهی ناجی را به فرد حادثه‌دیده برساند و شانس نجات را افزایش دهد.
این ناجی باسابقه همچنین خواستار توجه بیشتر مسئولان به مسائل مالی، بیمه‌ای، سختی کار و رفاه ناجیان غریق شد .
آموزش؛ حلقه مفقوده پیشگیری از غرق‌شدگی
جمشید خسروی  از ناجیان و مدرسان باسابقه بابلسر، مدرس بین‌المللی شنا و نخستین مدرس آسیایی این رشته، ناآگاهی شناگران از ویژگی‌های دریا را مهم‌ترین دلیل غرق‌شدگی دانست و بر ضرورت آموزش، فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی عمومی تأکید کرد.
وی گفت: دیدن دریا به معنای شناخت آن نیست. آشنایی با آب، آموزش شنا و آگاهی از خطرات احتمالی برای همه افراد ضروری است .خسروی همچنین تعداد طرح‌های سالم‌سازی دریا را متناسب با جمعیت حاضر در سواحل ندانست و بر ضرورت تعیین تکلیف وضعیت حقوق، بیمه و سختی کار ناجیان غریق تأکید می‌کند.
آلودگی سواحل
آلودگی سواحل، معضلی است که همواره گردشگران را رنج می دهد که قصور نهاد های ذیربط از یک سو و عدم رعایت اصول بهداشتی توسط برخی مسافران از سوی دیگر، روز به روز به این مساله دامن می زند.
ابراهیم قاسم‌زاده، شهردار بابلسر در این باره به پاکسازی روزانه ۱۰کیلومتر از سواحل این شهر اشاره کرد و گفت: این عملیات از سوی واحد ساماندهی سواحل شهرداری و با همکاری ۳۷نیروی انسانی و تجهیزات خودرویی انجام می‌شود.
پرسه زنی سگ های ولگرد، معضل دیگری است که گردشگران از آن گلایه دارند . شهردار بابلسر درباره افزایش سگ‌های بلاصاحب و خطرات احتمالی آن‌ها برای مسافران نیز تاکید کرد: شهرداری بابلسر پناهگاه حیوانات دارد و سگ‌های بلاصاحب، جمع‌آوری و در این محل نگهداری می شود.